Ortiqcha to‘lamaslik uchun sayt uchun texnik topshiriq qanday yoziladi
Sayt ishlab chiqishdagi eng qimmat narsa dizayn ham, kod ham emas, balki hamma har xil tushungan narsani qayta qilish. Men frontend dasturchiman va qayta ishlashlarimning yarmi texnik topshiriqdagi bitta noaniq qatordan boshlangan. Bundan qanday qochishni o‘rganganimizni aytib beraman.
Shahzodjon JumakulovFrontend dasturchi
Men frontend uchun javob bergan dastlabki loyihalardan birida texnik topshiriqda shunday qator bor edi: «Sayt bo‘yicha qulay qidiruv». Men sarlavhaga maslahatlar chiqadigan qidiruv qatorini qildim. Ikki haftadan keyin mijoz qarab chiqib, narx va shahar bo‘yicha filtrlar qani, deb so‘radi. «Qidiruv» deganda u filtrli katalogni nazarda tutgan ekan. Bu smetaga hech kim kiritmagan yana bir haftalik ish edi.
Hech kim aybdor emasdi. Shunchaki ikki kishi bitta so‘zni turlicha o‘qidi.
O‘shandan beri texnik topshiriqqa byurokratiya sifatida emas, mijoz pulini tejash usuli sifatida qarayman. Sayt uchun yaxshi texnik topshiriq uzun bo‘lishi shart emas. Agar unda to‘g‘ri narsalar bo‘lsa, bizga bir sahifa yetadi.
Qo‘ng‘iroqlashish mumkin bo‘lsa, texnik topshiriq nimaga kerak
Qo‘ng‘iroq kerak. Lekin bir oydan keyin unda nima kelishilganini hech kim eslamaydi. Texnik topshiriq kelishuvni qayd etadi va «axir gaplashgan edik-ku» degan bahs chiqqanda unga qaytish mumkin.
Amaliy tomoni ham bor. Biz loyihani soatlarda baholaymiz. Topshiriqda «shaxsiy kabinet» deb yozilgan bo‘lsa, bu 20 soat ham, 200 soat ham bo‘lishi mumkin. Talab noaniq bo‘lsa, ijrochi zaxira qo‘shadi. Halol ijrochi o‘rtacha qo‘shadi, nohalol esa shiftdan oladi. Ikkala holatda ham siz noaniqlik uchun to‘laysiz.
“Menga sizga yoqadigan yigirmata sayt kerak emas. Yoqadigan uchtasi va aniq yoqmaydigan bittasi kerak. Ikkinchisiga qarab sizni tezroq tushunaman.”
Bir sahifalik texnik topshiriq shabloni
Mana mijozlarga yuboradigan shablonimiz. Nusxa oling, texnik atamalarsiz, o‘z so‘zlaringiz bilan to‘ldiring. Biror bandga javob bo‘lmasa, «bilmayman» deb yozing. Bu ham javob, uni muhokama qilamiz.
1. Kompaniya haqida: nima bilan shug‘ullanamiz, kim uchun, qaysi shahar/mamlakatlarda.
2. Sayt maqsadi: bitta asosiysi (arizalar / ishonch / savdo / xodim yollash).
3. Maqsadli harakat: tashrif buyuruvchi nima qilishi kerak? Ariza qayerga ketadi?
4. Auditoriya: ular kim, qaysi qurilmadan, qaysi tilda o‘qiydi.
5. Tillar: uz (lotin/kirill), ru, en — qaysilari darhol kerak.
6. Sahifalar: bo‘limlar ro‘yxati. Nima tez-tez va kim tomonidan yangilanadi.
7. Funksiyalar: katalog, filtrlar, to‘lov, bron, kalkulyator, shaxsiy kabinet.
8. Kontent: matnlar, rasmlar, video, logotip, brendbuk bormi.
9. Misollar: yoqadigan 3 ta sayt, yoqmaydigan 1 ta va nima uchun.
10. Muddat va byudjet: qaysi sanaga va qanday oraliqda.
11. Kirish huquqlari: domen va hosting bormi, kimning nomiga.
O‘n bitta band. Odatda mijoz uni o‘ttiz daqiqa atrofida to‘ldiradi. Eng muhimlari ikkinchi, uchinchi va yettinchi bandlar. Ularga javob aniq bo‘lsa, qolganini jarayonda aniqlashtirish mumkin.
Noaniq va aniq: real topshiriqlardan misollar
Eng ko‘p uchraydigan muammo topshiriqda biror narsa yo‘qligida emas. Muammo aniq eshitiladigan, lekin hech narsani anglatmaydigan so‘zlarda: «zamonaviy», «qulay», «raqobatchilardagidek», «moslashuvchan». Quyida bizga yuborilgan topshiriqlardan juftliklar va ularni mijoz bilan birga qanday qayta yozganimiz.
| Edi | Bo‘ldi |
|---|---|
| Qulay ariza formasi | 3 maydonli forma: ism, telefon, xizmat. Ariza bir necha soniyada savdo bo‘limining Telegram guruhiga keladi |
| Zamonaviy dizayn | Yorug‘, ko‘p bo‘sh joy, jamoa rasmlari, stok rasmlarsiz. Namunalar: A sayt, B sayt |
| Uch tilli sayt | ru asosiy, uz lotin, en — boshida faqat bosh sahifa va kontaktlar |
| Tez yuklansin | Bosh sahifa mobil 3G’da 3 soniyada ochiladi, rasmlar WebP’da |
| Narx kalkulyatori | «Qayerdan» va «qayerga» ZIP, mashina turi → narx darhol ekranda, ariza bazada saqlanadi va menejerga ketadi |
Oxirgi qator — amerikalik avtomobil tashish kompaniyasi IBN Express loyihasidagi vazifa, deyarli so‘zma-so‘z. U yerda birinchi kundanoq «kalkulyator» saytning yuragi ekani aniq edi va unga alohida vaqt ajratdik: Amerika ZIP-kodlarini avtomatik to‘ldirish, lidni saqlash, savdo bo‘limining Telegram kanaliga yuborish. Agar topshiriqda faqat «kalkulyator» deyilganida, baho bir necha barobar adashardi.
Telegram’dagi birinchi suhbatda nimalarni so‘raymiz
Mijozlarning ko‘pchiligi bizga Telegram orqali keladi va birinchi suhbat ham ko‘pincha o‘sha yerda, matn yoki ovozli xabarlarda o‘tadi. Biz narxdan boshlamaymiz. Avval bir nechta savol beramiz, javoblardan esa bu qanday loyiha ekani ko‘rinib qoladi.
- Nima sotasiz va kimga. «Biz IT kompaniyamiz» emas, «Toshkentdagi ulgurji savdogarlar uchun 1C sozlaymiz». Tuzilma va ohang shunga bog‘liq.
- Saytga kirgandan keyin nima bo‘lishi kerak. Qo‘ng‘iroq, Telegram’ga xabar, xarid, yozilish. Bitta asosiy harakat.
- Mijozlar hozir qayerda. Instagram, Telegram kanal, og‘izdan-og‘izga, 2GIS. Sayt bular o‘rniga emas, ular bilan birga ishlashi kerak.
- Saytni kim yangilaydi. Menejer bo‘lsa, tushunarli admin panel kerak. Hech kim bo‘lmasa, soddaroq qilish mumkin.
- Nima allaqachon bor. Logotip, matnlar, rasmlar, eski sayt, domen. Eski sayt muhim: agar u Google’da bo‘lsa, redirektlar kerak.
- Qachon va qancha. Ishga tushirish bog‘langan sana (ko‘rgazma, mavsum, qabul) va byudjet oralig‘i.
Oltinchi savolda ko‘pchilik tortinadi. Behuda. Agar «1 500 dollargacha» desangiz, biz 5 000 dollarlik loyiha chizib, keyin undan voz kechishingizni kutmaymiz, shu pulga qilish mumkin bo‘lgan eng yaxshisini taklif qilamiz. Narx bo‘yicha mo‘ljallar sayt ishlab chiqish sahifasida bor.
Texnik topshiriqqa nimani yozmaslik kerak
Hujjatni shishiradigan, lekin yordam bermaydigan narsalar bor.
Texnologiyalar. Agar dasturchi bo‘lmasangiz, «React’da» yoki «WordPress’da» deb yozmang. Siz uchun nima muhimligini yozing: sayt tez ochilsin, uni dasturchisiz tahrirlash mumkin bo‘lsin, bir yildan keyin uni boshqa pudratchi ham qo‘llab-quvvatlay olsin. Stekni shu talablarga qarab tanlaymiz. Masalan, Japanese Garden saytini oflayn ishlaydigan PWA qilib yasadik: bog‘dagi tashrif buyuruvchi aloqa uzilib qolsa ham ish vaqti, chiptalar va choy marosimlarini ko‘radi. Talablarda «PWA» degan so‘z yo‘q edi va bo‘lishi ham shart emasdi. Tashrif buyuruvchiga nima kerakligi yozilgan edi.
Brendsiz HEX ranglar. Brendbuk bo‘lmasa, «bizga sokin, yashil, tabiatga yaqin narsa yoqadi» deb, misollar ko‘rsatgan ma’qul. Dizayner buni tasodifiy #3A7F2C’dan ko‘ra yaxshiroq palitraga aylantiradi.
Har bir bo‘lim haqida qirq sahifa. Texnik topshiriq bosqichida bo‘limlar ro‘yxati va har biri haqida bir qator yetarli. Tafsilotlar prototip bosqichida.
Texnik topshiriq bilan keyin nima qilinadi
Texnik topshiriq yakuniy hujjat emas. Biz sizning sahifangizni olamiz, aniqlashtiruvchi savollar beramiz va uni prototipga aylantiramiz: dizaynsiz kulrang ekranlar, unda tuzilma va foydalanuvchi yo‘li ko‘rinadi. Prototip ustida odatda Murodjon ishlaydi va aynan o‘sha yerda hech kim o‘ylamagan narsalar yuzaga chiqadi. Masalan, PlanBaby’da bitta mahsulotda maqolalar, hikoyalar, bolalar ismlari bazasi, vositalar va savatli do‘kon yashaydi. Topshiriqda bu besh qator, prototipda esa bu bo‘limlar qayerda kesishishi va foydalanuvchi keyin qayerga borishi darhol ko‘rinadi.
Prototipdan keyin baho aniq bo‘ladi va shartnomada haqiqatan qilinadigan narsa paydo bo‘ladi.
Maslahatim oddiy: internetdan o‘ttiz sahifalik ideal texnik topshiriq shablonini qidirmang. Yuqoridagi o‘n bitta bandni, ayniqsa maqsad va maqsadli harakatni halol to‘ldiring. Bu sizga narx bo‘yicha har qanday savdolashuvdan ko‘ra ko‘proq tejaydi.
