Yangiliklar sayti uchun SEO: OAV bilan ishlab nimani tushundik
Yangiliklar sayti kompaniya saytidan boshqacha qoidalar bilan yashaydi. Maqola birinchi sutkada muhim, trafik to‘lqin-to‘lqin bo‘lib keladi, sarlavhani esa tahririyat bir soatda uch marta o‘zgartiradi. 2023–2024-yillarda OAV va telekanallar uchun bir nechta sayt qildik, mana endi har bir shunday loyihaga birinchi kundan qo‘shadigan narsalarim.
Azamat AbduyaminovAsoschi, yetakchi muhandis
Birinchi yangiliklar saytini korporativ sayt kabi qilgandim. Chiroyli bosh sahifa, rubrikalar, maqola sahifasi, sutkada bir marta yangilanadigan sitemap. Muharrir ertalab chop etilgan material Google’da nega faqat kechqurun, mavzu hech kimni qiziqtirmay qolganda chiqayotganini so‘ramaguncha hammasi ishlab turdi.
Korporativ sayt indeksatsiyani bir hafta kutishi mumkin. Yangiliklar sayti esa qidiruvga daqiqalar ichida tushishi kerak, aks holda maqola shunchaki mavjud emas.
Yangiliklar sayti oddiy saytdan nimasi bilan farq qiladi
O‘zim uchun farqni uch narsaga jamladim.
Indeksatsiya tezligi hamma narsadan muhim. Kechagi hukumat yig‘ilishi haqidagi maqolaning qidiruvdagi oynasi soatlar bilan o‘lchanadi. Demak, sitemap sutkada bir marta kron orqali emas, chop etilgandan keyin darhol yangilanishi kerak.
Trafik qidiruvdan emas, Discover va Telegram’dan keladi. Kuzatishlarimizga ko‘ra, o‘zbek OAVlarida o‘tishlarning katta qismi o‘zlarining Telegram-kanallaridan keladi. Qidiruv va Google’ning Discover’dagi tavsiyalari — ko‘pincha yetarlicha baholanmaydigan ikkinchi oqim.
Kontent chop etilgandan keyin o‘zgaradi. Sarlavha tahrirlanadi, yangilanishlar qo‘shiladi, rasm almashtiriladi. Sayt buni yangi manzillar va dublikatlarsiz ko‘tara olishi kerak.
Siyosat, iqtisodiyot, fan, madaniyat va sport haqidagi yangiliklar sayti Platinani qilganimizda logotip bilan ham, UX/UI bilan ham shug‘ullandik. Shuning uchun tuzilmani keyin qo‘shimcha qilib emas, darhol shu qoidalarga moslab qurish mumkin edi.
Google News, Discover va ulardan nima kutish kerak
2024-yilda Google News besh yil oldingidan boshqacha ishlaydi. Ariza topshirib «Yangiliklarga tushish» amalda endi mumkin emas, tanlov sifat va qoidalarga rioya qilish bo‘yicha avtomatik o‘tadi. Shuning uchun butun ish sayt Google uchun normal nashr kabi ko‘rinishiga borib taqaladi.
Buning uchun nima kerak:
- haqiqiy odamlar, kontaktlar va tamoyillar ko‘rsatilgan «Tahririyat haqida» sahifasi;
- har bir maqolaning muallifi va muallifning materiallari ro‘yxati bor o‘z sahifasi;
- sahifada va razmetkada ko‘rinadigan chop etilgan va yangilangan sana;
- yangiliklar, fikrlar va reklama materiallarining aniq ajratilishi.
Discover bilan alohida hikoya. Bu Android’dagi Google ilovasidagi tavsiyalar tasmasi va ko‘plab OAVlarda u oddiy qidiruvdan ko‘ra ko‘proq trafik beradi. Bu yerdagi asosiy shart texnik va juda oddiy.
Odatda unutiladigan yana bir narsa — alohida news sitemap. Oddiy sitemap saytning barcha sahifalarini sanab o‘tadi, ular o‘n minglab bo‘lishi mumkin va robot uni unchalik tez-tez qayta o‘qimaydi. News sitemap’ga faqat oxirgi ikki sutkadagi materiallar, ko‘pi bilan mingta manzil tushadi va har biri uchun nashr nomi, til va chop etilgan vaqt ko‘rsatiladi. U kichik, shuning uchun Google uni tez-tez oladi. Ikki tilli saytlarda uni har bir til versiyasi uchun alohida qilamiz: o‘zbekcha maqola va uning ruscha versiyasi — bitta emas, sarlavhalari turlicha bo‘lgan ikki nashr.
Ortiqchasiz NewsArticle razmetkasi
Maqolalar uchun razmetkani JSON-LD’da qilamiz va uni minimal, lekin to‘liq saqlaymiz. Bu yerdagi har bir maydon CMS’dan avtomatik olinadi, tahririyat qo‘lda hech narsa to‘ldirmaydi:
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "NewsArticle",
"headline": "110 belgigacha bo‘lgan maqola sarlavhasi",
"image": ["https://example.uz/media/16x9.webp", "https://example.uz/media/4x3.webp"],
"datePublished": "2024-11-18T09:30:00+05:00",
"dateModified": "2024-11-18T11:05:00+05:00",
"author": [{ "@type": "Person", "name": "Muallif Ismi", "url": "https://example.uz/author/ism" }],
"publisher": { "@type": "Organization", "name": "Nashr", "logo": { "@type": "ImageObject", "url": "https://example.uz/logo.png" } }
}
Eng ko‘p xato qilinadigan ikki jihat. Vaqt soat mintaqasi bilan ko‘rsatiladi, bizda bu +05:00, aks holda maqola endigina chiqqan bo‘lsa ham, natijalarda «5 soat oldin chop etilgan» bo‘lib turadi. dateModified esa admin panelda har bir saqlashda emas, faqat matn haqiqatda yangilanganda o‘zgarishi kerak. Google «yangilanish» sanasi o‘zgarishlarsiz sakrab turganini sezadi.
URL, rubrikalar va teglar
Eng ko‘p xatoni shu yerda qilganman, shuning uchun batafsilroq.
Maqola manzili sarlavhaga bog‘liq bo‘lmasligi kerak
Tahririyat sarlavhani o‘zgartiradi. Agar slug sarlavhadan yasalsa va tahrirda qayta yig‘ilsa, maqolada yangi manzil paydo bo‘ladi, Telegram-kanallarga tarqalib ulgurgan eskisi esa 404 qaytaradi.
Biz kelgan sxema: manzilda raqamli id va slug bor, masalan /news/48213-tashkentda-yangi-metro-bekati. Sayt maqolani id bo‘yicha topadi. Agar so‘rovdagi slug joriy slug bilan mos kelmasa, to‘g‘ri manzilga 301 qaytaramiz. Sarlavhani istagancha o‘zgartirish mumkin, havolalar buzilmaydi.
Rubrikalar va teglar
| Rubrikalar | Teglar | |
|---|---|---|
| Nechta | 5–15, kam o‘zgaradi | yuzlab va minglab |
| Kim yaratadi | sayt loyihalanayotganda | jurnalist chop etayotganda |
| Indeksatsiya qilinsinmi? | ha, bu kuchli sahifalar | faqat 5+ materialli teglar |
| Nima uchun | navigatsiya, sayt tuzilmasi | bir mavzudagi materiallarni bog‘lash |
Teglarning asosiy muammosi shundaki, jurnalistlar ularni yo‘l-yo‘lakay yaratadi. Bir yildan keyin saytda uch ming teg, yarmida bittadan maqola, «Ташкент», «ташкент» va «Toshkent» esa uchta alohida sahifa bo‘lib yashaydi. Google minglab bo‘sh sahifalarni ko‘radi. Beshtadan kam materiali bor teglarni indeksatsiyadan yopamiz va tahririyatga admin panelda dublikatlarni birlashtirish imkonini beramiz.
Paradigmada vaziyat yanada qiziqroq, chunki u yerda yangiliklardan tashqari hujjatli filmlar va podkastlar bor. Bular turli kontent turlari va ularni bitta tasmada bitta razmetka bilan aralashtirish xato bo‘lardi. Video va audio o‘z bo‘limlari va o‘z razmetkasiga loyiq.
Yangilikni hamma bir vaqtda o‘qiganda
Yangiliklar sayti oddiy kunda yiqilmaydi. U muhim yangilikni yirik Telegram-kanal repost qilgan va o‘n daqiqada odatda bir haftada keladigan miqdorda odam kelgan paytda yiqiladi.
“Yuklamani maqolalar soni emas, hamma bir vaqtda ochgan bitta maqola yaratadi. Shuning uchun birinchi navbatda bosh sahifani emas, maqola sahifasini keshlash kerak.”
Buning uchun nimalarni qo‘shamiz:
- maqola sahifasi serverda render qilinadi (bizda odatda Nuxt 3) va nginx darajasida kamida 30–60 soniyaga keshlanadi, bu bir vaqtdagi ming so‘rovning bekendga bitta so‘rovga aylanishi uchun yetarli;
- maqola chop etilganda va tahrirlanganda shu sahifaning keshi tozalanadi, toki tuzatilgan sarlavha darhol ko‘rinsin;
- rasmlar fotografning telefonidan olingan 6 MB’lik originallar emas, tayyor o‘lchamlardagi WebP’da beriladi;
- ko‘rishlar hisoblagichi sahifani qaytaradigan so‘rovning o‘zida emas, asinxron yoziladi.
«Mening Yurtim» telekanali portali My5da yuklama shunga o‘xshash: to‘lqin efirdan keyin, odamlar hozirgina ko‘rgan seriya yoki ko‘rsatuvni qidirganda keladi.
AMP endi kerak emas
Bir necha yil oldin AMP’siz Google’ning «Asosiy yangiliklar» karuseliga tushib bo‘lmasdi. 2021-yildan bu talab olib tashlangan va u yerga tushish sahifaning oddiy tezlik va sifat ko‘rsatkichlariga bog‘liq.
Yangi loyihalarda AMP qilmaymiz. Har bir sahifaning o‘z cheklovlari bor ikkinchi versiyasini qo‘llab-quvvatlash qimmat, yutuq esa yo‘qolgan. Agar sizda AMP’li eski sayt bo‘lsa, uni ehtiyotkorlik bilan olib tashlash kerak: barcha AMP-manzillardan oddiylariga 301 bilan, aks holda ularga to‘plangan havolalarni yo‘qotasiz.
Agar bugun yangiliklar saytini noldan boshlasam, birinchi pulni bosh sahifa dizayniga emas, uch narsaga sarflardim: bir zumda yangilanadigan sitemap, maqolalarning barqaror manzillari va maqola sahifasi keshi. Qolganini keyin sozlash mumkin. Bunda SEO xizmati doirasida yordam beramiz, yangiliklar bosh sahifasining tuzilmasi nega go‘zallik emas, UX masalasi ekanligi haqida esa Murodjon UX/UI-dizayn haqidagi maqolada yozgan.
